Grenzen stellen

Grenzen - LoesjeGrenzen stellen heeft alles met je eigenwaarde te maken, en praktisch iedereen weet hoe het moet. Alleen vormt het doen soms een probleem. Als je vindt dat je niet voor jezelf mag opkomen, of bang bent dat anderen je niet aardig vinden (afwijzen) wanneer je paal en perk stelt, wordt grenzen stellen een probleem. Dan is het lastig om ‘nee’ te zeggen en ga je dingen doen of toezeggen die je eigenlijk niet wilt. Je geeft je eigenmacht uit handen en zegt: “Jij beslist voor mij”.


Eigenwaarde

Als je voldoende eigenwaarde hebt, is grenzen stellen een vanzelfsprekend gevolg: je zorgt
goed genoeg voor jezelf en je laat je niet manipuleren. Je kunt het dan nog steeds jammer vinden als mensen teleurgesteld zijn door jou, maar je zult trouw blijven aan je eigen wensen.
Anderzijds is een gebrek aan eigenwaarde de voedingsbodem voor een scala aan problemen, waarvan geen ‘nee’ kunnen zeggen een belangrijke is. Voor jezelf opkomen wordt vaak verward met egoïsme, en dat wordt weer handig gebruikt door de mensen die niet willen dat jij grenzen stelt.

Behaagzucht
Vanuit de angst voor afwijzing wordt de omgeving behaagd. Je stelt je dan op als een  pleaser om het anderen naar de zin te maken, zodat ze je hopelijk aardig blijven vinden. Dat is tevens de vermeende winst van behaagzucht: zolang jij doet wat anderen willen, vinden ze je aardig. Of wellicht vinden ze je flexibel, wat soms eufemistisch wordt gebruikt wanneer men eigenlijk kneedbaar of makkelijk in het gebruik bedoelt.

Gevolgen
Diep van binnen weet je heel goed dat het niet fijn is om alles en iedereen het maar naar de zin te maken, en je neemt je telkens weer voor om het de volgende keer anders te doen. Om niet alles maar te gedogen, je niet alles maar te laten aanleunen. Dat is een mooi voornemen, wat vaak mislukt, waarna je weer vervalt in het patroon van behagen. De gevolgen:

  • werk wat je niet ligt
  • seks tegen je zin
  • sympathie veinzen
  • je mening voor je houden of aanpassen
  • etcetera

Als je dat lang genoeg doet, loopt de stress zo hoog op dat je geest en lichaam ingrijpen. Dat kan bijvoorbeeld resulteren in een burn-out.

Wat gebeurt er nou precies?
Je vindt jezelf niet waardevol genoeg om voor jezelf op te komen. Daardoor krijg je een negatief oordeel over jezelf, waardoor je je nog minder waardevol voelt, en daardoor nog minder voor jezelf durft op te komen, en daardoor … enfin, je ziet de spiraal.

Ja leuk. En nu?
Alle positieve kreten als “je bent het waard!” of: “Hou van jezelf!” ten spijt, werkt het niet om datgene te roepen wat je niet voelt. En als je dat wel voelde, had je dit probleem niet. Wat werkt dan wel?
Eigenwaarde kun je aanleren. Telkens wanneer je trots bent op jezelf; op iets wat je hebt gezegd of gedaan, voed je je eigenwaarde. En daar ligt ook de sleutel tot het aanleren van grenzen stellen. En bij de kunst van het doseren. Want daar gaat het vaak fout. Als je een techniek, pilletje, drankje of toverwoord wilt waarmee je in één klap je eigenwaarde op peil hebt, kun je lang zoeken. Ben je daarentegen bereid om met kleine stappen geleidelijk je eigenwaarde te vergroten, dan is er een goede mogelijkheid. Hieronder vind je een eenvoudig stappenplan. Ik zou zeggen: probeer het eens, het kan absoluut geen kwaad, is plezierig om te doen en als het niet werkt is er niets verloren.

Stap 1: Maak een keuze.
Wil je echt grenzen leren stellen? Op alle gebieden? Ben je bereid de consequenties te aanvaarden (teleurgestelde, boze, afwijzende reacties) van het grenzen stellen?
Als je op deze vragen ‘ja’ antwoordt, ga je naar de volgende stap

Stap 2: Begin klein.
Probeer niet ineens met alles je grenzen te stellen waar je dat voordien niet deed, maar begin bij een minder belangrijk onderwerp. Dus in plaats van je complete huwelijk op de helling zetten, begin je met iets waar je niet zo’n zin in hebt te weigeren.

Dus niet: “Vanaf nu ga ik naar geen enkele verjaardag meer toe waar ik geen zin in heb, weiger ik om nog iets in het huishouden te doen en luister niet meer naar je verhalen.”

Maar: “Vandaag beslis ik om mijn telefoon(s) niet op te nemen. Als het belangrijk is, spreekt men maar in, dan bel ik wellicht terug.”

Of: “Deze week oefen ik om eerst te bedenken wat ik wil (eten, drinken, doen, aantrekken, enzovoort) voordat ik bedenk wat de ander wil.”

Stap 3: Accepteer veranderende reacties uit je omgeving
Als je altijd een pleaser was, zullen sommige mensen zeker reageren op je gedrag als je voor jezelf gaat opkomen. Sommigen pikken het ronduit niet, anderen zullen verbaasd zijn, en weer anderen beginnen te manipuleren. Houd jezelf voor dat dit signalen zijn dat het werkt: dat je op de goede weg bent. Anders is het lastig vol te houden. Daarom nogmaals: begin klein. Een mooi lichtpuntje: er zullen wellicht ook mensen in je omgeving zijn die heel positief reageren. Dat zijn de mensen die werkelijk blij voor je zijn dat je goed voor jezelf opkomt, en vaak zijn dat mensen die dat zelf ook kunnen. Je leert dus ook nog eens je werkelijke vrienden kennen …

Stap 4: Voer het langzaam op
Als je eenmaal vertrouwd bent met het in kleine dingen voor jezelf opkomen en je grenzen te stellen, bouw het dan in kleine stapjes op naar meer, vaker, groter. De geleidelijkheid zal dan zorgen dat je bewustzijn en onderbewustzijn er aan gewend raken, en je belonen met gevoelens van trots op jezelf zijn, meer eigenwaarde, voldoening.

Stap 5: Schrijf je ervaringen op
Je zult blij verrast zijn (als je het stappenplan tenminste volgt) met de resultaten als je ze na een week, maand, kwartaal weer terugleest. Als je ze niet opschrijft heb je kans dat je er veel minder van kunt genieten, omdat het zo geleidelijk gaat. Het eindresultaat zal overigens hetzelfde zijn.

Succes!

Begeleiding, hulp

Jan van der Arend – Coaching & Training biedt coaching en hulp bij grenzen stellen,
zowel in uw werk- alsook in uw privé-situatie.

Neem vrijblijvend contact op en bel 06 4810 6084

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s